Σχετικά Άρθρα
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Καταδίκη της Ελλάδας για την υπόθεση των οροθετικών γυναικών
Προσφυγή της Διεθνούς Αμνηστίας κατά της Ελλάδας - Το σύστημα υγείας της δεν ανταποκρίθηκε στον covid
Ιδιαίτερα επιβαρυντική για την εικόνα της Ελλάδας είναι η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2025, η οποία καταγράφει ένα ευρύ πλέγμα παραβιάσεων και σοβαρών ελλειμμάτων στο κράτος δικαίου, στην προστασία των ευάλωτων ομάδων και στη διασφάλιση θεμελιωδών ελευθεριών.
Η οργάνωση εντάσσει τη χώρα σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου, όπως προειδοποιεί, ενισχύονται οι επιθέσεις κατά του διεθνούς δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της συλλογικής συνεργασίας μεταξύ κρατών, και στην ελληνική περίπτωση εστιάζει σε μια σειρά από ανοιχτές πληγές: το ναυάγιο της Πύλου, τις μαζικές κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, το προσφυγικό, τις υποκλοπές, τη βία κατά των γυναικών, τις επιθέσεις κατά της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και την αυξανόμενη κοινωνική πίεση που καταγράφεται στους δείκτες φτώχειας.
Κράτος δικαίου
Στο κεφάλαιο για την Ελλάδα, η Διεθνής Αμνηστία διαπιστώνει ότι η κατάσταση των δικαιωμάτων επιβαρύνθηκε από κυβερνητικές επιλογές και πρακτικές των αρχών που, σε αρκετές περιπτώσεις, έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με διεθνείς και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας. Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση καταλαμβάνει το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου του 2023, με την οργάνωση να υπογραμμίζει ότι ασκήθηκαν ποινικές διώξεις εναντίον 21 αξιωματικών του Λιμενικού Σώματος για την υπόθεση. Η σχετική αναφορά αποκτά βαρύνουσα σημασία, καθώς η τραγωδία με περισσότερους από 600 νεκρούς ή αγνοούμενους εξακολουθεί να προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις και να θέτει στο μικροσκόπιο τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησαν οι ελληνικές αρχές.
Προσφυγικό
Η έκθεση επεκτείνεται συνολικά στο προσφυγικό και μεταναστευτικό, περιγράφοντας μια εικόνα θεσμικής οπισθοδρόμησης. Κάνει λόγο για «ισχυρές ενδείξεις» συστηματικών παράνομων επαναπροωθήσεων στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, επικαλούμενη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Παράλληλα, σημειώνει ότι, παρά τις εκατοντάδες εγχώριες έρευνες για τέτοιες καταγγελίες κατά την περίοδο 2019-2024, καμία δεν οδήγησε σε απαγγελία κατηγοριών εις βάρος αξιωματούχων. Σε αυτό το ήδη βαρύ πλαίσιο, η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει και την τρίμηνη αναστολή πρόσβασης στο άσυλο για άτομα που έφταναν στην Ελλάδα μέσω Βόρειας Αφρικής, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και εισάγουσα διακρίσεις, με συνέπεια μαζικές κρατήσεις σε ακατάλληλες συνθήκες.
Τιμωρητική μεταναστευτική πολιτική
Εξίσου αιχμηρή είναι η κριτική για τον νέο νόμο που αφορά την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών. Σύμφωνα με την οργάνωση, η νέα νομοθετική παρέμβαση μείωσε το επίπεδο προστασίας των μεταναστών και προσφύγων, ποινικοποίησε την παράτυπη διαμονή, διεύρυνε ποινές για παράτυπη είσοδο και έξοδο, ενώ προέβλεψε ακόμη και ηλεκτρονική παρακολούθηση ως μέσο αποτροπής διαφυγής. Η γενική αποτίμηση είναι ότι η μεταναστευτική πολιτική αποκτά όλο και πιο τιμωρητικό χαρακτήρα, απομακρυνόμενη από τις εγγυήσεις που προβλέπει το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Τέμπη και διαδηλώσεις
Στο εσωτερικό μέτωπο, η έκθεση στέκεται ιδιαίτερα στις μεγάλες κοινωνικές εκρήξεις που ακολούθησαν την τραγωδία των Τεμπών. Οι μαζικές διαδηλώσεις που ζητούσαν δικαιοσύνη και λογοδοσία για τους 57 νεκρούς της σιδηροδρομικής σύγκρουσης του 2023 αναδεικνύονται ως κομβικό πολιτικό και κοινωνικό γεγονός. Η Διεθνής Αμνηστία υπενθυμίζει ότι ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης είχε καταλήξει πως η τραγωδία ήταν αποτέλεσμα ανθρώπινου λάθους, κακής υποδομής και συστημικών αποτυχιών στη σιδηροδρομική ασφάλεια. Ωστόσο, η οργάνωση δεν μένει μόνο στα αίτια του δυστυχήματος. Καταγράφει αναφορές για αδικαιολόγητη και υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών και φωτορεπόρτερ, τόσο στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη όσο και σε διαδηλώσεις αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται λόγος για προσαγωγές ειρηνικών διαδηλωτών για ταυτοποίηση πριν και μετά από συγκεντρώσεις, καθώς και για καταχρηστική εφαρμογή της αντιρατσιστικής νομοθεσίας στη Ρόδο σε βάρος διαδηλωτών. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στη γενική απαγόρευση διαδηλώσεων σε τμήματα της Πλατείας Συντάγματος, μπροστά από τη Βουλή, με τη Διεθνή Αμνηστία να τη χαρακτηρίζει αμφιλεγόμενη και ενδεικτική περιορισμού του δικαιώματος στην ειρηνική συνάθροιση.
Αστυνομική βία και ατιμωρησία
Η εικόνα που περιγράφεται συμπληρώνεται από τις υποθέσεις κρατικής αυθαιρεσίας και ατιμωρησίας. Η έκθεση αναφέρεται στην παραπομπή αστυνομικών σε δίκη για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως στην υπόθεση του Βασίλειου Μάγγου, αλλά και στην καταδίκη αστυνομικού για τον θανατηφόρο πυροβολισμό του 16χρονου Ρομά Κώστα Φραγκούλη. Παρότι αναγνωρίζονται κάποιες δικαστικές εξελίξεις, η συνολική εκτίμηση παραμένει ότι υπάρχουν επίμονες ανησυχίες για μακροχρόνια ατιμωρησία στα σώματα ασφαλείας.
Υποκλοπές, γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Η Διεθνής Αμνηστία σημειώνει ότι τέσσερα στελέχη εταιρειών που συνδέονται με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator παραπέμφθηκαν σε δίκη, επιβεβαιώνοντας ότι μια υπόθεση που έπληξε καίρια την εμπιστοσύνη στους θεσμούς παραμένει ανοιχτή. Την ίδια ώρα, στο πεδίο των δικαιωμάτων των γυναικών, η οργάνωση ασκεί κριτική στη νομοθεσία για την έμφυλη βία, θεωρώντας ότι έδωσε έμφαση στις αυστηρότερες ποινές αντί να επενδύσει στην πρόληψη και στην ουσιαστική υποστήριξη των θυμάτων.
Στην ενότητα για τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, η έκθεση υπογραμμίζει ότι συνεχίστηκαν οι επιθέσεις κατά μελών της κοινότητας, ενώ επισημαίνει πως η νομοθεσία που ψηφίστηκε τον Απρίλιο αποκλείει ουσιαστικά τα ομόφυλα ζευγάρια ανδρών και τους άνδρες χωρίς σύντροφο από την πρόσβαση στην παρένθετη μητρότητα. Παράλληλα, στα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα, η Διεθνής Αμνηστία τονίζει ότι πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού, δηλαδή το 26,9%, βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με την παιδική φτώχεια να παραμένει επίσης σε υψηλά επίπεδα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών